Romeinse Limespad · Etappe 1 van 18
Katwijk aan Zee – Leidsche Hout
Het pad begint waar het Romeinse Rijk ophield: op de boulevard van Katwijk, met de Noordzee voor je en de rest van Europa in de rug. Je duikt de duinen van Berkheide in, draait daarna landinwaarts en loopt via Valkenburg naar de bosrand van Leiden.
- Afstand
- 14,6 km
- Wandeltijd
- ±3½ u
- Start
- Katwijk aan Zee
- Einde
- Leidsche Hout
Etappe 1 van 18
De etappe op de kaart
De rest van Romeinse Limespad zie je in lichtere kleur als context.
Onderweg
De eerste kilometers gaan langs het vreemdste stuk geschiedenis van de hele route. Ergens voor de kust van Katwijk lag Lugdunum, vermoedelijk het westelijkste fort van de limes, op de plek waar de Rijn in zee stroomde. De zee heeft het opgeslokt. Na zware stormen lagen er in de zestiende eeuw muren en fundamenten op het strand die de Brittenburg werden genoemd; sinds de zeventiende eeuw heeft niemand ze meer teruggezien.
Vanaf de boulevard loop je de duinen van Berkheide in, een uitgestrekt duingebied tussen Katwijk en Wassenaar. Er wordt drinkwater gewonnen, dus de kern is gesloten; het deel aan de zeekant is open voor wandelaars. Tussen de duinvalleien liggen nog resten van de Atlantikwall, beton dat langzaam onder het zand verdwijnt.
Daarna draai je landinwaarts naar Valkenburg. Onder het dorp ligt Praetorium Agrippinae, gebouwd in de eerste eeuw toen Rome een invasie van Brittannië voorbereidde. Omdat alles onder het grondwater bewaard bleef, kwamen bij de opgravingen halverwege de twintigste eeuw houten wanden, leren schoenen en zelfs een wijnvat tevoorschijn: materiaal dat elders allang vergaan zou zijn. De dag eindigt in de Leidse Hout, een stadspark dat in de jaren dertig als werkverschaffingsproject werd aangelegd.
-
Boulevard van Katwijk
Hier lag de monding van de Rijn en ergens in zee het fort dat niemand meer terugvindt. De rivier komt er trouwens ook niet meer vanzelf uit: sinds het begin van de negentiende eeuw lozen sluizen het water op de Noordzee.
-
Duinen van Berkheide
Zandpaden door duinvalleien, grasland en struweel, met de zee net achter de eerste rij. Wind en weinig schaduw horen erbij.
-
Valkenburg (Praetorium Agrippinae)
Onder de dorpskern ligt een castellum waarvan het hout, het leer en zelfs een wijnvat bewaard bleven. Op het voormalige marinevliegkamp ernaast kwamen bij later onderzoek opnieuw Romeinse resten boven.
-
Leidse Hout
Een stadsbos van eiken, essen en beuken aan de rand van Leiden, in de jaren dertig met de hand aangelegd om mensen aan werk te helpen.
Praktisch
Aanreis & terugreis
Katwijk heeft geen station: vanaf Leiden Centraal rijden er bussen naar de kust. Het eindpunt bij de Leidse Hout ligt aan de rand van Leiden, op loopafstand van het centrum en met stadsbussen verbonden met het station.
Eten & drinken
Op de boulevard en in de kern van Katwijk zit je goed voor de start. In de duinen is niets, dus neem water mee. Valkenburg en Oegstgeest hebben winkels, en in het park zelf staat een theehuis.
Terrein
Eerst tegels en asfalt, dan zandpaden die in los zand zwaar kunnen lopen, daarna verharde paden door dorp en park. Vlak, met wat golving in de duinen; langs de kust staat vrijwel altijd wind.