Romeinse Limespad · Etappe 15 van 18
Arnhem – Bemmel
De langste dag van de route, en na de heuvels weer de vlakste. Je loopt Arnhem uit door Meinerswijk, steekt de Nederrijn over en verdwijnt daarna in de Over-Betuwe: dijken, boomgaarden en weiland tot de horizon. Dit was het land van de Bataven.
- Afstand
- 22,5 km
- Wandeltijd
- ±5½ u
- Start
- Arnhem
- Einde
- Bemmel
Etappe 15 van 18
De etappe op de kaart
De rest van Romeinse Limespad zie je in lichtere kleur als context.
Onderweg
Het begin is nog stad. Binnen een half uur sta je alweer in Meinerswijk, tussen de nevengeulen die hier zijn gegraven om de rivier meer ruimte te geven, met konikpaarden en Galloway-runderen die het gebied open houden. Dan gaat de Nederrijn definitief achter je dicht en draai je het rivierenland in. Vanaf hier is er geen hoogtemeter meer tot Nijmegen.
De Over-Betuwe was het kerngebied van de Bataven, de Germaanse stam die zich hier in het rivierengebied vestigde en generaties lang hulptroepen leverde aan het Romeinse leger, vooral ruiters. Die verstandhouding hield het niet. In 69 en 70 na Christus kwamen de Bataven onder leiding van Julius Civilis in opstand, precies toen Rome zelf in een burgeroorlog zat en de grens zwak bezet was. De opstand werd uiteindelijk neergeslagen, en het is die afloop die verderop in Nijmegen zichtbaar wordt: kort daarna legden de Romeinen daar een nieuwe legioensvesting aan.
Van dat alles zie je onderweg vooral het landschap zelf. De dorpen en boomgaarden liggen op de oeverwallen, de iets hogere zandruggen die de rivier zelf heeft afgezet; daartussen liggen de lagere komgronden met klei en weiland. Je loopt over dijken, langs wielen en boerderijen, en de horizon is bijna altijd bezet door een rij populieren. Bemmel, het eindpunt, duikt in de middeleeuwse bronnen op als Bemmel bij Nijmegen; de stad aan de overkant bepaalde de plek al toen.
-
Meinerswijk en de nevengeulen
Het uiterwaardenpark van Arnhem nog één keer, met grazers, geulen en riet. Achter je torent de stad, voor je ligt open rivierenland.
-
De Nederrijn over
De rivier waar je sinds Wageningen langs liep, gaat hier definitief achter je dicht. Vanaf de overkant kijk je terug op de stuwwal die je gisteren afdaalde.
-
Over-Betuwe
Dorpen en boomgaarden op de hoge oeverwallen, weiland en klei in de lagere komgronden ertussen. Het land van de Bataven, en nog altijd door de rivier getekend.
-
Bemmel
Een dorp tussen Waal en Nederrijn, in de middeleeuwen al genoemd als Bemmel bij Nijmegen. Vanaf de dijk zie je aan de zuidkant de uiterwaarden alvast liggen.
Praktisch
Aanreis & terugreis
Je start bij Arnhem Centraal, wat de aanreis simpel maakt. Bemmel heeft geen station; er rijden bussen richting Nijmegen en Arnhem. Wil je deze lange etappe opdelen, dan liggen er onderweg dorpen met een bushalte langs de as Arnhem-Nijmegen, maar bekijk de dienstregeling wel voordat je erop rekent.
Eten & drinken
In Arnhem sla je ruim in. Je komt onderweg door dorpen, maar daartussen ligt kilometers lang niets, en op zondag is ook in de dorpen weinig open. Dit is de etappe waarop mensen structureel te weinig water meenemen.
Terrein
Vlak, met veel dijkpad en de nodige verharding. Schaduw is er nauwelijks en de wind heeft vrij spel over de polder. Reken op een lange dag en verdeel je pauzes; de kilometers zijn licht, maar ze houden niet op.